НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу

^ НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИ
МЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША
Крупин А. А.

Исполнительный директор по геологии АО «КазНИПИМунайгаз»


Реальная статья посвящена нефтегазоносности гранитоидов фундамента месторождения Оймаша, дилеммам формирования, поисков и разведки нестандартных типов коллекторов и приуроченных к ним НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу сложнопостроенных объектов.

Сравнение и анализ фактических материалов месторождения Оймаша, литературных источников по аналогичным месторождениям разных регионов мира, позволил наметить направления по доразведке Оймаши и проведению поисково-разведочных работ на Южном Мангышлаке.

Новые данные о НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу геологическом строении месторождения Оймаша, являющегося одним из наинтереснейших месторождений Казахстана, получены создателями статьи при выполнении работ по пересчету припасов УВ сырья, одними из исполнителей которых они являются.

Общие сведения и НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу короткая черта геологического строения месторождения Оймаша.

Месторождение Оймаша находится на местности Каракиянского района, Мангистауской области и размещено в 50км от г. Актау (набросок 1). В поселке Жетыбай находится нефтегазодобывающее управление, которое производит НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу эксплуатацию месторождения и размещено в 60км от места проведения работ.

Месторождение открыто в 1980 году, а в январе 1981 года установлена промышленная нефтегазоносность гранитной интрузии. 1-ый приток нефти из гранитов дебитом 248 м3/сут через НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу 9 мм штуцер был получен в скважине 12 из интервала 3720-3773 м.

Геологоразведочные работы на площади проводились, начиная с 60-х годов прямо до 1989 г. Площадь Оймашинского месторождения была определена в качестве «ПОЛИГОНА» для всеохватывающего исследования недр геологическими и НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу геофизическими способами. В согласовании всеохватывающей программкой были проведены гравиметрические, магнитометрические и сейсморазведочные работы ОГТ в пространственной модификации 3Д.

Высокоточные гравиметрическая и магнитометрическая съемки в масштабе 1:10000 были проведены трестом “МНГФ” в 1985-1986 г.г НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу., в процессе которых подверглись детализации ранее выявленные аномалии. В итоге установлено блоковое строение фундамента и построены структурные карты по кровле палеозойских отложений и по поверхности гранитного тела.

Сейсморазведочные работы НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу 3Д были проведены в 1985-1987 гг. сейсмопартиями 4/85, 4/85.А, 4/86 трестом «МНГФ». Используемая схема отработки обеспечила получение равномерного поля срединных точек кратностью 12 секунд с расстоянием меж ними 25 м.

Бурение поисковых и разведочных скважин на месторождении НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу производилось Мангышлакским управлением разведочного бурения (МУРБ).

В стратиграфическом отношении глубочайшим бурением вскрыты метаморфические и магматические породы фундамента палеозойского возраста и мезо-кайнозойские отложения платформенного чехла наибольшей шириной 4450 м в скважинах 23, 24. Продуктивные горизонты приурочены к нижнеюрским НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу, среднетриасовым отложениям и породам палеозойского фундамента, а основная залежь нефти связана с гранитной интрузией.

Структура Оймаша приурочена к северо-восточной части Песчаномысско-Ракушечной зоны сводовых поднятий Южно-Мангышлакской системы прогибов (рис НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу. 2).

По результатам сейсмических работ, в юрско-триасовой толще поднятие разбито тектоническими нарушениями на блоки – северный, центральный и южный. По кровле вулканогенно-карбонатной толщи среднего триаса (по отражающему горизонту V2II НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу) поднятие Оймаша вырисовывается в виде трудно построенной, разобщенной на отдельные блоки структуры.





^ Набросок 1 – Обзорная карта района работ


Северное крыло складки отсечено главным разломом, а западная переклиналь и сводовая часть 2-мя нарушениями, “оперяющими” основной разлом. Размеры поднятия НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу по изогипсе –3440 м составляют 4,0х1,2 км, с амплитудой порядка 20 м.

Невзирая на детальность выполнения сейсмических работ (площадь месторождения Оймаша была выделена в особый «ПОЛИГОН» для всеохватывающего исследования), ни сейсмические работы МОГТ-2Д НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу (1981 г.), ни сейсморазведочные работы МОГТ -3Д (1985-1987 гг.) не дали, надежную информацию о строении сложного дислоцированного палеозойского комплекса. Технико-аппаратные способности тех пор, не позволили уверенно проследить границу меж внедрившейся интрузией и НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу вмещающими метаморфическими породами, а материалы гравиразведки и сейсмических исследовательских работ порою были противоречивы, при определении положения тектонических нарушений, поднятий и т.д.

Строение палеозойского фундамента существенно труднее. Структурная карта, построенная по материалам гравиметрической НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу съемки, отражает блоковое строение гранитного тела (набросок 3). Поверхность интрузии разбита сетью тектонических нарушений северо-восточного и северо-западного простирания на ряд блоков. Центральный блок приподнят по отношению к южному и северному НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу. Северная граница гранитного массива центрального блока осложнена дайками диабазов. Используя высококачественные данные высокоточной гравиметрической съемки, построена и увязана с данными бурения структурная карта по кровле гранитного массива.

По результатам опробовательских работ установлены 4 залежи НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу, из их – три нефтяные и одна газонефтяная. Промышленная нефтегазоносность установлена в нижнеюрских, среднетриасовых, палеозойских вмещающих породах и гранитной интрузии. Главные припасы нефти вмещают гранитоиды палеозойского возраста (набросок 4).

Во всех поисковых и НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу разведочных скважинах отбирался керн. Для исследования коллекторских параметров палеозойских пород фундамента и гранитоидов было отобрано и проанализировано 730 образцов керна, в том числе по метаморфическим породам – 160, гранитного массива – 570.



^ Набросок 2 – Тектоническая схема Южного Мангышлака

-- Площади НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу и месторождения, на которых вскрыты поисковыми скважинами гранитоиды фундамента.

- Площади и месторождения, на которых отмечена контрастная гидрохимическая аномалия (КГА).

-Предполагаемый пояс прорыва фундамента гранитными интрузиями.



^ Набросок 3 – Структурная карта по кровле НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу гранитного массива (Отчет гравиметрической партии 5/85-86)





^ Набросок 4 – Геологический профиль по полосы скважин 30-25-12-10-13

При выполнении работ по пересчету припасов нефти по залежи в гранитной интрузии были смоделированы четыре процесса образования коллекторов в гранитах площади Оймаша (набросок НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу 5).

^ Контракционная усадка: При остывании гранитоидного тела температура понижается с 1000о до 150–100оС. При всем этом согласно законам термодинамики, объем этого тела миниатюризируется на 8–9 %. Какая-то часть общей усадки приходится на НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу уменьшение наружных размеров гранитоидного тела, а остальное – на создание контракционной пустотности снутри него

^ Тектонические процессы: Процессы разной тектонической интенсивности появляются в несколько шагов зависимо от геологической истории региона. Они действуют на все типы НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу пород и делают в их разломы, системы трещинок, зоны катаклаза и милонитизации.

^ Гидротермальные процессы: Жаркие флюиды циркулируют в породах фундамента, используя трещинкы и пустоты, сделанные тектоникой и контракционной усадкой. При всем этом растворяют в соответственных НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу критериях некие минералы, образуя каверны в породах. Гидротермальные процессы могут наращивать пустотность пород и механическим методом при гидроразрывах напорными флюидами.

^ Гипергенные процессы: Проявление данных процессов происходит после выхода пород на дневную поверхность НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу. Площадные и линейно-трещинные коры выветривания, образующиеся в итоге их воздействия, часто вскрываются скважинами в верхних частях разных гранитоидных массивов. Нередко коры выветривания в той либо другой степени размыты и НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу не образуют одного горизонта, но встречаются разобщенными участками ("пятаками"), подчиняясь особенностям палеорельефа.

На рисунке 5 приведена модель трещинно-кавернозного коллектора в кристаллических породах



^ Набросок 5 – Модель трещинно-кавернозного коллектора в кристаллических породах


Анализ нефтегазоносности фундамента (гранитоидов) на месторождениях НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу разных регионов мира.

Создатели статьи выполнили анализ и обобщение литературных данных нефтегазоносности фундамента разных регионов мира, ознакомились с инноваторскими технологиями геолого-геофизических способов исследования трещинных зон - вероятных коллекторов нефти НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу и газа.

В магматических и метаморфических породах фундамента открыто 400–450 глобальных скоплений нефти и газа, в том числе больших и циклопических, таких как Белоснежный Тигр (Вьетнам), Ауджила-Нафура (Ливия), Ла-Пас и Мара НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу (Венесуэла), Пентхендл (США) и другие. Более большие месторождения нефти и газа характеризуются значительными припасами (к примеру, извлекаемые припасы месторождения Белоснежный Тигр составляют более 500 млн т, месторождения Ауджила-Нафура – 470 млн т), высочайшими дебитами (до 2000 тыс НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу. т/сут).

Скопления углеводородов (УВ) в мощных трещинно-кавернозных магматических и метаморфических породах, обычно, приурочены к погребенным выступам фундамента, разбитым разломами на блоки и облекаемым метаморфическими либо осадочными породами. Анализ распространения нефтяных НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу и газовых месторождений, приуроченных к породам магматического происхождения, указывает, что 1-ое место посреди их принадлежит гранитоидам.

Коллекторы в залежах УВ характеризуются очень неравномерным распространением, как по площади, так и по НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу разрезу. Флюидоупорами являются перекрывающие фундамент глинистые, аргиллитовые, известняково-доломитовые толщи, также плохопроницаемые магматические породы, залегающие в высшей части гранитоидных массивов.

Нефтегазоносность, развитие зон коллекторов в магматических породах фундамента отмечена на глубинах 4500 м (м-е Белоснежный НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу Тигр) и поболее 5000 м, материалами сверхглубоких скважин (Минибаевская -20000, Кольская СГ-3, Наша родина, Гравберг-1, Швеция).

Структурный фактор не заходит в число главных критериев при локализации залежей в магматических породах фундамента НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу, имеющееся представление неких исследователей о связи «гранитоидных коллекторов» только с корами их выветривания опровергается плодами опробования скважин на разных месторождениях (Белоснежный Тигр, Рубин и др.)

В Русской Федерации накоплен значимый опыт по геолого-геофизическим НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу исследованиям пород кристаллического фундамента (10-ки открытых месторождений и поболее 100 нефтепроявлений палеозойского фундамента в Западной Сибири). Определен оптимальный комплекс геофизических исследовательских работ (сейсмических, гравиметрических, магнитных), дистанционных способов и др.

Главным инвентарем НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу при исследовании неоднородности фундамента является проведение пространственной, высокоразрешающей сейсморазведки 3Д разных модификаций, которая позволит значительно понизить опасности, связанные с определением рационального местоположения глубочайших скважин. Улучшенные теоретические базы и аппаратное обеспечение, а именно увеличение НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу разрешающей возможности и глубинности сейсморазведки позволяют в текущее время решать многие поставленные задачки.

Найден новый способ сейсморазведки для исследования трещиноватости геологической среды, зон разуплотнения – сейсмолокация бокового обзора (СЛБО), разработанный во ВНИИГеосистем и НВП НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу "Геоакустик", отлично зарекомендовал себя на ряде площадей Татарстана при исследовании геосреды от 1 до 200 км3. Суть способа связана с внедрением инноваторской технологии рассеянных упругих волн, образующихся в толще горных пород на трещинках от источника НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу на дневной поверхности. Аномалии больших значений энергии рассеянной составляющие (РК), испытанные следующим бурением (Восточная Сибирь), доказаны в 83% случаев высочайшей продуктивностью скважин.

^ Перспективы доразведки гранитной интрузии месторождения Оймаша и поисков НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу залежей УВ в породах фундамента на сопредельных площадях Южного Мангышлака.

Выполненный в истинной работе анализ и обобщение литературных данных нефтегазоносности фундамента разных регионов мира, фактического материала по месторождению Оймаша, собственных исследовательских работ НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу, позволяет создателям заного оценить способности гранитоидов как возможных коллекторов нефти и газа.

Перспективы доразведки гранитной интрузии месторождения Оймаша.

Результаты выполненных сейсмических работ МОГТ -2Д и 3Д, 80-х годов прошедшего века, невзирая на их НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу детальность, не дали надежную информацию о строении сложнодислоцированного палеозойского фундамента. Технико-аппаратные способности тех пор, не позволили уверенно проследить границу меж внедрившейся интрузией и вмещающими метаморфическими породами, а материалы гравиразведки и сейсмических НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу исследовательских работ порою были противоречивы (положение тектонических нарушений, поднятий и т.д.). Из 24 пробуренных на месторождении скважин, только 15 скважин вскрыли граниты, этаж нефтегазоносности составил порядка 250 м и связан с корой выветривания. По материалам НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу гравиразведки к северо-востоку от разведочных скважин 30, 31 выделяется широкий блок, имеющий подходящие структурно-тектонические условия, который совсем не окутан бурением (набросок 3). Сопоставляя фактические материалы по месторождению Оймаша и литературные данные нефтегазоносности НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу месторождений шельфа Южного Вьетнама (Белоснежный Тигр, Дракон, Баден, Рубин и др.), создатели отмечают определенные перспективы по фронтам доразведки:

- Для выявления и оконтуривания зон разуплотненных (трещиноватых) пород-коллекторов гранитной интрузии повторно провести высокоразрешающие НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу сейсморазведочные работы 3Д с внедрением способа сейсмолокации бокового обзора (СЛБО), либо подобного ему.

- Доразведать многообещающий блок к северо-востоку от разведочных скважин 30, 31.

- Заного оценить границы нефтегазоносности гранитоидов Оймаши, которые может быть, не ограничиваются его НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу верхней частью, корой выветривания. Этаж нефтегазоносности залежи в гранитах Оймаши порядка - 250 м, скважина 12 Оймаша пройдена бурением по гранитам 267 м, да и на забое 3905 м были подняты трещиноватые граниты со следами выветривания НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу, содержащие в трещинках подвижную нефть (этаж нефтегазоносности залежи в гранитах Белоснежный Тигр -1500 м).

Перспективы поисков залежей УВ в породах фундамента на площадях Южного Мангышлака.

По результатам бурения поисково-разведочных скважин на НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу площадях и месторождениях в границах тектонических частей II порядка Карагиинской седловины, Песчаномысско-Ракушечной зоны сводовых поднятий Южного Мангышлака, также Карабогазского свода выявлен ряд площадей и месторождений, на которых вскрыты гранитоиды фундамента: пл. Бортовое НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу, Жантанат, м-е Оймаша, пл. Бирбас, Букбаш, Юж. Аламурун, Джанаорпа. На площади Жиланды и месторождении Северное Ракушечное отмечены пластовые воды с проявлениями контрастной гидрохимической аномалией (КГА), которые характеризуются очень высочайшими содержаниями редчайших НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу щелочей (рубидия, цезия, стронция, калия и др.), что характерно гидротермальным проявлениям в зонах прорыва фундамента гранитными интрузиями. Нареченные площади и месторождения, в географическом отношении, по воззрению создателей, входят в состав предполагаемого пояса прорыва НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу фундамента гранитными интрузиями, имеющего ориентировку СЗ-ЮВ (набросок 2).

Таким макаром, может быть, сконструировать нужные требования к поисково-разведочным работам на объект-фундамент:

- детализированное картирование поверхности эрозионно-тектонических выступов фундамента;

- выявление и НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу прослеживание разрывных нарушений в толще фундамента;

- выявление и оконтуривание зон разуплотнения, трещиноватых пород-коллекторов в породах фундамента.

- выявление зон проявления новой тектонической активности (ранешний миоцен), которые получили отображение в современном НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу рельефе (ландшафте местности).

Для решения намеченных целей нужен выбор оптимальных комплексов геолого-геофизических исследовательских работ, включающих способы:

- геофизические (сейсмические, гравиметрические, магнитные);

- геохимические, гидрогеологические;

- геоморфологические, дистанционные и др.

Также, огромное внимание должно быть уделено НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу улучшению технологии бурения в сложных горно-геологических критериях, проведению полного комплекса промыслово-геофизических исследовательских работ, с внедрением плотностного, акустического каротажа, ядерно-магнитного резонанса, FMI и др., что в особенности животрепещуще при вскрытии НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу глубокозалегающих сложнопостроенных объектов фундамента.

Улучшенные теоретические разработки и аппаратно-техническое обеспечение, основанные на инноваторских разработках, повысят эффективность поисково-разведочных работ.


Литература:


1. Поспелов В. В. Кристаллический фундамент: Геолого-геофизические способы исследования коллекторского НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу потенциала и нефтегазоносности. г. Москва-Ижевск, 2005 г

2. Попков В. И., О. В. Япаскурт. К строению фундамента Мангышлака. Доклады академии СССР, том 262, № 2, 1982 г.

3. Труды «КазНИПИнефть», выпуск 9. Увеличение эффективности разведки и разработки нефтяных месторождений г НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу. Суровый, 1982 г.

4. Арешев. Е.Г., Донг. Ч.Л., Киреев Ф.А. Нефтегазоносность гранитоидов фундамента

на примере месторождения Белоснежный Тигр.// Журнальчик «Нефтяное хозяйство», 1996, -№ 8.

5. В.Л. Шустер. Нефтегазоносность палеозойского фундамента Западной Сибири. ИПНГ РАН, автореферат.

6. М. X НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу. Сармулдаева. Труды «КазНИПИнефть», 1985 г. Гидрогеологические особенности и нефтегазоносность Южно-Мангышлакского прогиба.


УДК 622.243

Улучшение технологии бурения морских скважи

Мурзабеков Т.К., Мурзабеков Е.Т., Аралбаева Л.А. –КГУТиТ им.Ш .Есенова


Проектами на НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу бурение морских скважин на площадях Островная , Кашаган Западный и Восточный, Акмола, Кайран, Аташ, Жемчужная, Н-1, Тюбкараган при бурении предвидено в главном роторный метод бурения.

При роторном методе бурения в том числе и с системами НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу верхнего привода при бурении на шельфе , не считая напряжений растяжения σраст и сжатия σсж, при расчете бурильной колонны нужно учесть касательные напряжения τ, возникающие в итоге передачи крутящего момента бурильной колонной НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу, и изгибающие напряжения σизг, возникающие вследствие деяния осевых и центробежных сил. Изгибающие напряжения определяются в главном центробежными силами при малозначительном воздействии на их значение сил собственного веса бурильной колонны. Воздействие же крутящего момента на НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу величину изгибающих напряжений некординально и сводится приемущественно к приданию бурильной колонне спиральной формы извива.

Если принять, что ось изогнутой колонны имеет форму синусоиды, то изгибающие напряжения в Па можно найти по НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу формуле

, (1)

где ^ Е – модуль Юнга в Па; Ι-полярный момент инерции площади поперечного сечения трубы в м4; f=(Dскв-D)/2-стрела прогиба бурильной колонны в м; ℓn-длина полуволны в м; Dскв-диаметр скважины в м НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу;

Ι=.

Приближенно длину полуволны в м как в сжатой, так и в растянутой части бурильной колонны, можно найти по формуле

(2)

Тут р=рсz=qcgz – вес участка колонны длиной z в Н. При всем этом НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу z отсчитывается от сечения, где σраст= σсж=0, до сечения, в каком интересует длина полуволны. Для растянутой части колонны z принимается положительной, для сжатой – отрицательной.

Формулу (2) проф. Г.М. Саркисов НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу вывел, исходя из предложения, что колонна представляет собой однородный стержень неизменного поперечника. В реальности на форму искривления бурильной колонны в процессе ее вращения оказывают влияние бурильные замки,




Рис. 1. Схема расположения месторождений нефти НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу и газа Каспийского региона.








увеличивающие твердость колонны в местах их расположения. Потому доктор. Г.М. Саркисов предложил учесть воздействие бурильных замков на длину полуволны, пользуясь последующим правилом.

При расчетах σизг в растянутой НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу части бурильной колонны ℓn принимается вычисленным по формуле (2), потому что воздействие замков на форму искривления растянутого участка колонны некординально.

Роторный метод с экологической точки зрения оказывает отрицательное воздействие в окружающей среде в силу НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу вращения всей системы бурильной колонны с долотом частотой вращение ротора -60÷100 оборота за минуту. С учетом деяния сил собственного веса, крутящего момента и центробежных сил крутящаяся бурильная колонна вызывает:

- износ стен и утрату прочности и НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу плотности бурильной и обсадной колонн;

-контакт и ударное воздействие частей бурильной колонны со стеной обсадных колонн, горной породой в открытом стволе , за счет крутильных колебаний вызывает расслабление прочности резьбовых соединений НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу бурильной и обсадной колонн и протертости;

- акустическое воздействие , вызванное ударами частей бурильной колонны об стены кондуктора, промежных колонн, «хвостовика» (колокольный гул) повреждают целостность цементного кольца, которое появляется при обоюдном протираниии , этот звук металл НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу по металлу распространяется и на морскую водную среду, беспокоит ее фауну и флору и на всю около ствольное место скважины. Акустическое воздействие и протертость обсадных колонн не желательное явление, потому что она НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу понижает первичную расчетную крепкость обсадной колонны, потом этим вызывается межпластовые утечки, грифоны пластовых газов и жидкостей на водную поверхность.

За рубежом неувязка износа уменьшение стен разъясняется большей проходкой на долото и НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу умень­шением из-за этого числа спускоподъемных операций, использо­ванием качественных обсадных труб с большенными толщинами сте­нок и завышенными прочностными качествами, широким применением средств протекторной защиты бурильных и обсадных колонн НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу от взаим­ного износа, внедрением действенных средств чистки буровых смесей от выбуренной породы и т.д.

Доктор Мурзабеков Т.К. в 2003году с целью улучшение современного уровня роторного метода бурение предложил конструкцию НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу «Синусоидального шарового механизма»/ АС РК № 39061 от 2003 г. / с забойным редукторным отношением ί =4, который позволяет усовершенствовать роторный метод бурения глубочайших вертикальных, наклонно направленных и горизонтальных скважин и при полном ремонте за счет:

- кратного сокращения износа НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу тела бурильных труб, УБТ, вертлюга, связанное с сокращением количества оборотов всех частей бурильной колонны не считая долота;

- содействует улучшению характеристик проходки безопорных долот за счет регулирования числа оборотов;

- уменьшает гидравлические утраты, разгружают силовой НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу привод буровых насосов;

- равномерно притесняет с рынка употребления гидравлических забойных движков (турбобуров, ВЗД, КТД, гидро- пневмоударников и электробуров).

Исходя из убеждений перечисленных вредных явлении соответствующих к роторному методу, создатели предлагают при НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу бурении морских скважин к использованию забойных движков – турбобуров.

Доктор Мурзабеков Т.К. имеет практический опыт совершенствования характеристик турбинного метода бурения [1-23], на котором описаны практика по повышению межремонтного периода работы турбобуров среднем НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу по СССР от 40 часов до 250 часов, в т.ч :

- факт о 12 суток попорядку продолжение процесса бурение на скважине П-1 Сев. Бузачи. П-1 достигнутой отметки 4214 метров с забойной температурой Т3=170°С;

-отбору керна НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу турбинным методом поперечником 80-100 мм создание керноотборочного снаряда КСМ-195/80(100 )мм, прототипом керноотборочного снаряда «Тенгиз»;

- соблюдению вертикальности проектно-вертикальных скважин, также по бурению наклонно направленных и горизонтальных скважин.


Выводы:


  1. Турбинный метод бурения из имеющихся НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу методов бурения глубочайших морских скважин на нефть и газ с внедрением забойных движков (ВЗД, электробурение, гидро- и пневноударниками, эжекторное бурение) по сопоставлению с роторным методом являются более оптимальным;

  2. Создателями разработаны и внедрены НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу в создание ценные разработки по совершенствованию турбинного метода бурения полезного для морского бурение в текущее время;

  3. Назрело необходимость организации опытно-промышленного выпуска и освоение «Синусоидального шарового механизма»/ АС РК № 39061 от 2003 г. / доктора Мурзабекова Т.К НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу., который имеет Казахстанское содержание.



ЛИТЕРАТУРА

1.Мурзабеков Т.К. Улучшение турбинного метода бурения в КЭ«Мангышлакнефтегазразвед-ка».,ЭИ.сер.07 вып. 92(726) КазНИИНТИ, г.Алма-Ата,-28С.

2.Мурзабеков Т.К Регламент бурения наклонно направленных скважин НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу на месторождении Каламкас. Актау, ТОО «НПЦ», АО «ММГ», 2006.

3.Мурзабеков Т.К. Конструкционное улучшение к турбобурам А6Ш (АГТШ), Информ. Листок Мангистауского областного ЦНТИ №14-86, -4с.

4. Мурзабеков Т.К. Осушка турбобуров после обкатки на щите НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу., ИЛ №36-94 КазГосНИНТИ.,

5. Мурзабеков Т.К.Применение оборотной промывки для чистки зашламленных турбобуров в критериях буровой для следующей эксплуатации. Информ. Листок Мангистауского обл. ЦНТИ №14-86, -4с.

6. Мурзабеков Т.К. Заслуги роста межремонтного НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу периода шпиндельных турбобуров.

7. Мурзабеков Т.К. Советы по оптимальному использованию турбобуров и предупреждению вероятных осложнений., г. Актау.,ИЛ №34-94 Каз ГосНИНТИ .

8. Мурзабеков Т.К. Турбинный отклонитель с шаровой опорой шпинделя.Актау , Информационный листок НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу .КазгосИНТИ №40-94 , 1994.

9.Мурзабеков Т.К. Конструкционное улучшение к турбобурам А6Ш (АГТШ), Информ. листок Мангистауского областного ЦНТИ №14-86, -4с.

10. Мурзабеков Т.К. Удостоверение на рационализаторское предложение: У-1686 КЭ МНГР «Эксплуатация турбобуров А6Ш с конусношлицевыми полумуфтами НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу секции взамен полумуфт квадратного сечения при бурении глубочайших скважин» выданное от 02.05.1983г. КЭ «МНГР» на имя Мурзабекова Т.К.

11. Мурзабеков Т.К. Достижение роста межремонтного периода шпиндельных турбобуров ТСШ-6⅝ методом усиления верхней НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу опоры этих турбобуров зависимо от зависимости от используемого режима бурения., Бюллетень рацион. КНГР .,№14-1975г. Доклады во Всесоюзной школе передового опыта на школе два раза Героя Соц. Труда Жукова А.Г НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу., Мингео СССР, г. Бузулук, июнь 1976г.:

12.МурзабековТ.К.,Кулиев Ю.М.,Садвакасов Д.С., Мурзабеков Е.Т. Методика выбора соотношения диа-метра скважины и долота на величины малого радиуса и вероятного конфигурации угла НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу искривле-ния ствола наклонно направленных скважин. .Актау, Вестник АктГУ им. Ш.Есенова.,№2(16)2008,-с. 26-33.

13. Мурзабеков Т.К. Модернизированный турбинный цех., ИЛ №42-94 КазГосНИНТИ.,

14.Мурзабеков Т.К. Рабочий проект по бурению боковых стволов на скважинах НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу №№943, 3111 на месторождении Жетыбай. Актау,ТОО «НПЦ» ,2004.

15.Фриев К.А.,Мурзабеков Т.К. О результатах испытании новых трехшарошечных долот для высокооборотного бурения. М.,ЭИ РАСНТИ серии строительство нефтегазовых скважин на суше и на море НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу, выпуск 8-1991.,с.12-17.

16.Фриев К.А., Мурзабеков Т.К., Гусев С.А. и др. Снаряд-маховик для отбора керна турбинным методом в глубочайших скважинах. Мангышлакский ЦНТИ, ИЛ №62-76, г. Шевченко.

17.Мурзабеков Т НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу.К., Фриев К.А., Дуйсенов К.Д. Эжекторный керноотборочный снаряд с подшипниковой подвеской грунтоноски ЭКСП-172/80. Мангышлакский ЦНТИ, ИЛ №59-76, г. Шевченко.

18.Фриев К.А., Мурзабеков Т.К. Всеохватывающие технические мероприятия по предотвращению НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу заклинивания керна в грунтоноске и увеличению свойства извлекаемого керна . Мангышлакский ЦНТИ, ИЛ №55-76, г. Шевченко.

19.Фриев К.А., Черныш М.А., Узбекгалиев Х.Ж., Мурзабеков Т.К. и др. Инструмент, снаряженный славутичем, в НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу критериях Мангышлака и Устюрта. – Сб. «Синтетические алмазы», вып. №5, 1975., Киев, АН УССР.

20.Фриев К.А., Мурзабеков Т.К., и др. Эффективность алмазных долот и долот ИСМ. – Сб. «Народное хозяйство Казахстана», вып. №6, Алма-Ата, 1976.

21.Фриев К.А НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу., Мурзабеков Т.К. Опыт бурения долотами ИСМ в осложненных геологических критериях полуострова Бузачи. Передовой производственный опыт. Э И., сер. «Бурение», ВНИИОЭНГ, М., 1978.

22. Фриев К.А., Мурзабеков Т.К.Опыт ликвидации НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу открытых фонтанов при помощи наклонно направленных скважин на Мангышлаке и полуострове Бузачи. М.,ЭИ ВНИИОНГ сер.Бурение.1979 -15с.

23. Фриев К.А., Мурзабеков Т.К Опыт внедрения прицельных скважин при ликвидаций открытых нефтегазовых фонтанов НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу. А, КазНИНТИ ЭИ сер.07,вып.99(843),1980,-19 стр.с илл.

24. Мурзабеков Т.К. Синусоидальный шаровой механизм . АС РК № 39061 от 2003 г.


УДК 1174


^ ЖАҢА ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ТЕХНОЛОГИЯЛАРДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ

оқытушы Д.А.Нұрсұлтанова

Ш НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу.Есенов атындағы КМТжИУ

Қазіргі уақытта Қазақстанда білім берудің өзіндік ұлттық үлгісі қалыптасуда. Бұл үрдіс білім парадигмасының өзгеруі мен қатар жүреді. Білім берудегі ескі мазмұнны НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуң орнына жаңасы келуде. Қазіргі кезеңде пхологиялық–педагогикалық әдебиеттер ғылыми технологиялық процестердің жетістіктері мен білім беру саласында «технология» деген ұғым жиі кездеседі. «Технология» деген термин гректің түп тамыры «techne»-өнер, шеберлік, к НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуәсіп және «logos»-ғылым, білім деген сөздерінен шыққан. Жаңа разработка егеніміз не? Ол үшін алдымен «техника», «технология», терминдерінінің мағынасын түсініп, тереңінде не жатыр НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу соны алдымен аңғаруымыз қажет. Ол үшін әлемдік пагогикалық тәжірибеде «технология» ұғымының тарихына көз жүгірткеніміз жөн. «Техника» терминінің екі мағынасы бар екені айқын:

- біріншісі-өндіріс құралдарының жиынты НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуғы;

- екіншісі-бір істі орындағанда қолданылатын тәсілдер жинағы.

«Технология» термині сол тәсілдер жүйесі (ілім) деген мағынаны білдіреді. «Технология» түсінігі біркелкі емес түсіндіріледі. С НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу.Смирнов оны төмендегідей анықтайды:

- оқытуды ұйымдастыруда «форма» немесе «әдістеме» түсініктерінің синонимі ретінде (бақылау жұмысын орындау технологиясы, қарым–қатынас технологиясы);

- нақты педагогикалық жүйенің синонимі ретінде (оқытудың «д НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуәстүрлі» технологиясы, В.В.Давыдовтың, Д.Б.Эльконинаның мектепке арналған жүйесі және т.б.)

Бірақ бұл түсіндірулер «технология» түсінігін ашпайды, сондықтан НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу «білім беру технологиясы», «педагогикалық технология», «оқыту технологиясы» терминдерін қарастыру қажет. Берілген түсініктерді салыстырмалы талдау Л.А.Шкутина, М.К.Танасейчук еңбектеріне көрсетілген [1]. Ф.Б.Гильбрит, Ф.У.Тейлор НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу және т.б. педагогикалық іс-әрекет саласында «технология» деген сөздікті еңгізу «индустриялдық» разработка деген мысльға негізделген және ол оқытуда техникалық жабдықтарды қолдану мен байланысты. Бұл ба НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуғытты бір қатар кеңестік өкіметтің аймағында ғалымдар В.П.Беспалько, Г.И.Питкасистый және т.б. қолдады [2].

Жаңа разработка деген не? Бұл сұраққа на НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуқты жауап барма? Үзіп–жұлқып жаңа разработка, мына разработка, түгеннің технологиясы деп ала қашып, байыз таптырмай берекесін кетірген жоқпыз ба, немесе жаңа технологияның басын бір б НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуөлек, аяғын бір бөлек бөлшектеп алып ат қойып, айдар тағып, аттандырып жүрген жоқпыз ба? Ойлану керек сияқты. Біз алдымен «техника», «технология», «оқыту технологиясы», «білім НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу беру технологисы», «педагогикалық технология» терминдерінің мағынасын түсініп, тереңінде не жатыр, соны ақылмен аңғаруымыз керек. Ол үшін әлемдік педагогикалық тәжірибеде «технология» ұғымының тарихына көз жүгірткеніміз НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу жөн. «техника» терминінің екі мағынасы бар:

1. Өндіріс құралдарының жиынтығы;

2. Бір істі орындағанда қолданатын тәсілдер жиынтығы;

Ш


ынына келсек, білім беру саласындағы технологиялық идеялар жа НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуңадан пайда болды деу ағаттық. Оқытуды технологияландырыу туралы ойды осыдан 400 жыл бұрын Я.Коменский айтқан болатын. Шетел мамандары оқыту технологиясының үш кезеңі болғандығын айтады. Алғаш НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуқы кезеңде мұғалім бірде-бір көмекші құрал жабдықсыз ауызша оқыту арқылы оқушыға білім берген. «Бұл кезде–оқыту технологиясының функциясын адамдар тәжірибесі ат НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуқарған» дейді А.Талызина екінші кезеңде-кітап басып шығару игерілген соң оқыту технолгиясы елеулі өзгеріске түсті, адамдарға әртүрлі дидактикалық материалдар көмекке НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу келді. Қазіргі кезеңде оқыту технологиясы үлкен өзгеріске душар болып отыр. Мұғалімдер мен оқушыларға әртүрлі дидактикалық материалдар мен қоса оқытудың техникалық құралдары жәрдемге келді. Қазір және болаша НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуқта білім беру саласына ғылыми-техникалық ревалюцияға толық еніп, оқытудың мазмұнына және технологиясына зор ықпалын тигізетіні даусыз. «Оқыту технологиясы» терминін алғаш рет АҚШ НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу-та қолдана бастады. Польшаның белгілі дидакторы У.Куписевич пен Ф.Янушкевич оқыту технологиясы жалпы дидактиканың бір бөлігі ретінде оқытудың ең оңтайлы жолын анықтайтынын терең түсініу керектігін қолдады НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу. «Біздің-дейді олар–оқыту технологиясын жалпы дидактикамен немесе оқытудың техникалық құралдарымен теңестіру ойымызда жоқ, өйткені бірінші жағдайда өте кең жалпылай салу, ал екіншісінде тым бір жақты НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу пікір болар еді» Оқыту технологиясын формальды жағынан алғанда, оқу ақпаратын қалыптастыру, өңдеу, тарату, қабылдау, жете түсіну, есте сақтау және қайталап айтып беру сияқты НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу мақсатты динамикалық үрдіс есебінде түсіну керек. Бұл технологиялық үрдіс-білімсіздіктен білімдікке, шорқақтықтан іскерлікке апаратын тура жол. Оқыту технологиясындағы оқыту мен оқу қызметтері, о НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуқыту әдіәстері мен тәсілдері оқытудың формасы мен техникалық құралдары арқылы байланысып жатады және бірігіп, тоғысып кетеді. «Оқытумен оқудың бірлігін»” заңдарын осылайша қарапайым НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу түсіну, оқыту технологиясын қолданбалы ғылым деп айтуға мүмкіндік береді. Оқыту технологиясы-қолданбалы дидактика.

Білім беру технологиясы білім беру стандартына және мемлекеттік бағдарламаларда ұсынылған НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу білім беру әрекетін жүйелі ұйымдастырудың тәсілін, оның жалпы мақсаттық және мазмұндық бағыттарын, ұйымдастыру құрылымымен формасын түсіндіреді. Педагогикалық разработка білім беру технологиясын жүзеге асырумен түсіндіріледі. О НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуған нақты пәннен тәуелді емес, оқу–тәрбие процесін жүзеге асыратын заңдылықтар жатады. Педагогикалық разработка ғылым мен практиканың басқа да салаларында НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу кеңінен таралған, әртүрлі арнайы технологияларды, жаңа ақпараттық технологиялар, электрондық және т.б. кірістіреді.

Оқыту технологиясы педагогикалық разработка сұрақтарын, тақырыптарын, затын нақты меңгеруге жол НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу ашады. Оқыту технологиясының анықтамасын Скиннер былай деп берді: «Оқыту технологиясы–психология жетістіктерін педагогикалық практикада қолдану» немесе «Оқыту технологиясы–бұл оқытудың тиімділігін артыру мақсатымен білім беру НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу үрдісін зерттеу негізінде оқу процеісін жүзеге асыру және бағалау, бағдарламалардың жүйелі тәсілі». Әрі қарай бағдарламалау идеясының қалыптасуына, оқытудың арнайы техникалық құралдарын жасау НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуға байланысты «оқыту технологиясы» терминінің орнына «білім технологиясы» немесе «оқу процесінің технологиясы» деген термин пайда болады. В.Беспалько «педагогикалық разработка дегеніміз–тәжірибеде жүзеге асырылатын белгілі бір педагогикалық жүйені НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуң жобасы, ал педагогикалық жағдайларға сай қолданылатын әдіс, тәсілдер–оның құрамды бөлігі ғана, оқыту процесін жүзеге асырудың мазмұндық техникада педагогикалық ұйымдастыру мен жүзеге асырудың жобасы НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу (методі)» деп түсіндіреді [3].

Б.Т.Лихачев «педагогикалық разработка–бұл оқытудың формасын, әдісін, тәсілін, тәрбиенің құралын жинақтауды анықтайтын психологиялық-педагогикалық құрылғылардың жинағы»,-деген аны НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуқтама берсе, Селевко Г.К. «педагогикалық технология» түсінігін, 3 нюанс бойынша қарастырады:

- ғылыми: педагогикалық разработка – жобаланған педагогикалық процесті және оқытудың әдісі мен мазмұнын, мақсатын оқыттатын НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу, педагогикалық ғылымның бөлімі;

- бейнелеулі іс-жүргізу: оқытудың жоспарланған нәтижесіне жету үшін әдістермен құралдарды, мазмұны мен мақсатының жиынтығын бейнелейтін процесс,-нақтылы іс-жүргізу НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу: технологиялық процесерді жүзеге асыру, педагогикалық, әдістемелік және тұлғалық құралдарды жинақтау.

В.Н Бордовская және А.А.Реанның көрсетуінше педагогикалық технологиялар дегеніміз бұл білім беру процесіндегі НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу ұстаздар мен оқушылардың жүйелілік іс-әрекеттеріне, ол мақсат мазмұн әдістерді ұйымдастырудың белгілі бір нақтылы принциптері мен өзара байланыстылығына сай нақтылы мысль негізінде НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу жасалынады [4].

Г.М.Құсайыновтың пайымдауынша педагогикалық разработка әдеттегі түсініктерден басқа. Ол мұғалімнің жоспарланған оқыту мен тәрбиелеудегі мақсаттары мен нәтижелерге жету мен сабақ беру процесі емес, ол НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу кәсіби ұстаздың басшылығымен оқушылардың өзінің және өзара оқыту процесі, ол білім берудің мазмұны мен оқу жоспарларының бағдарламаларында ескерілген іс-әрекеттердің сол т НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуүрлерін меңгеру жұмыстарының әрбір сатыларындағы болатын өзгерістер мен қайта құру болады.

Разработка термині және оның вариациялары: «оқыту технологиялары», «білім беру технологиялары», «оқытудағы технологиялар», «білім берудегі технологиялар» педагогикалы НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуқ әдебиеттерде қолдана бастады және авторлардың білім беру технологиялық процестерінің құрылымын көрсетуі бойынша көп анықтамалар пайда Оқу тәжірибесінде технологиялардың әртүрлі түрлері қолданылады. Оларды атап өтейік НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу:

Құрылымдық-логикалық технологиялар. Нәтижелердің этаптылық диогностикасын есепке ала отырып әрбір этапта оқытудың мазмұны, формалары, әдістері мен құралдары адекватты таңдау негізінде дидактикалық міндеттерді шешу және логикалық ж НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуүйелі қойылуын қамтамасыз ететін оқыту жүйесі этаптылық ұйымдастырылуы болып табылады.

^ Интеграциялық технологиялар-оқу тақырыптары, проблемалары және оқытуды ұйымдастыруды басқа формалары деңгейінде іс-әрекеттің әртүрлі НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу түрлерін, әртүрлі пәндік іскерліктердің интеграциялануын қамтамасыз ететін дидактикалық жүйелер.

^ Ойындық технологиялар-альтернативті варианттар ойындық проектілеу, жеке тренинг тәжірибелік міндеттерді шешуді таңдау негізінде міндеттерді шешу НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу іскерлігін қалыптастыратын әртүрлі ойындарды қолданудың дидактикалық жүйелері болып табылады.

^ Тренингті технологиялар-типтік міндеттерді шшешудің нақты алгоритмдерін жасау бойынша оқушылардың іс-әрекетінің жүйесі.

Информациондық-компьютерлік технологиялар оқытушылық бағдарламалардың әрт НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуүрлі түрлері (информациондық, бақылаушылық, тренингтік) арқылы «оқушы машина» диалогы негізінде компьютерлік оқытудың дидактикалық схемаларында жүзеге асады.

^ Диалогтық технологиялар–субъект-субъект деңгейінде: оқушы-о НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуқытушы», «оқытушы-автор», «оқушы-автор» дидактикалық жүйелерде әрекет ететін диалогтық ойлауға негізделетін оқытудың әдісі мен ұйымдастыру әдісі болып табылады.

Білім беруді нәтижелі жетілдірудің құралы практика НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуға инновациялық технологияларды кіргізуте батыл шаралар қолдану болып табылады. Сондықтан, Қазақстан Республикасында гуманитарлық білім беру тұжырымдамасы өз ойын дамытуға кәне шығармашылықпен жұмыс істеуге НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу қабілеті бар тұлғаны қалыптастыруға бағытталған. Сол себепті бүгінгі еліміздегі білім беру жүйесінде студенттердің таным белсенділігін дамытатын инновациялық технологиялар көптеп енгізілуде. Оқыту үрдісінің жалпы заңдылықтарына НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу сүйеніп, оның бірыңғай тиімді жүйесін кұру, оқу және оқыту қызметтерін толық қамтамасыз ету жағдайларына байланысты педагогикалық зерттеу нысанына айналып отыр. Бұл НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу мәселе бойынша оқытудың мазмұнына мұғалімнің іс-әрекетіне оқушының даму деңгейіне, оқушының оқу әрекетіне, т.б. ерекше назар аударылған. Нәтижесінде мұндай оқыту әдістеріні НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуң 50-ге жуық үлгілері ұсынылып, мектеп тәжірибесіне енгізіле бастады. Олардың ішінде кең қолданысқа ие болған оқыту әдістеріне: 1) дамыта оқыту, 2) мәселемен оқыту, 3) бағдарламалап о НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуқыту, 4) ойлау әрекетін кезеңдеп қалыптастыру, 5) танымдық қызығуды дамыту теориясы, 6) дидактикалық бірліктерді ірілендіру, 7) қарқынды оқытудың әдістемелік жүйесі, 8) адамгершілік педагогикасы, 9) білімді» толық игеру» технологиясы, 10) оқу үрдісінде компьютерді қолдану , 11) мазмұнды НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу жалпылау теориясы, 12) оқытуды оңайландыру, 13) оқу әрекетін белсендіру теориясы, 14) лупиімдеп оқыту, 15) саралап оқыту т.б. жатады. Сонымен бірге, білім берудің қазіргі технологиялары, а) оқу-ақпарат ж НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуүйесі, ә) шығармашылық тапсырмалар жүйесі, б) үлгілеу жүйесі, т.б.

Бұл тізімдерді нажималғастыра беругеде болады. Бірақ, біздің мақсатымыз оларды тізіп шығу емес, қарастырылған НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу оқыту әдістемелері мен оқыту технологияларының айырмашылығы неде деген мәселеге талдау жасау. Мысалы, «бағдарламалап оқыту технологиясы» және «қарқынды оқыту әдістемесі». Олардың ерекшелігін айтудан б НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуұрын білім беруді технологияландыру үлгісін жасауда ескерілуі тиіс шарттарға тоқталған жөн.

1. Тұжырымды, яғни, қандайда бір ғылыми тұжырымға сүйенетіндігі немесе негізделгені.

2. Жүйелілігі НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу, яғни, оқу үрдісінің барлық бөліктерінің өзара байланыстылығы.

3. Басқарылуы, яғни, мақсат болжау, оқыту барысын жобалау, т.б.

4.Тиімділігі, яғни, соңғы нәтижесінің білім стандартына сәйкес НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу кепілділігі немесе жемісті болуы.

5.Қабылдануы, яғни, оқушының қабылдау мүмкіндігін ескеру.әдістер мен құралдар.

Осы орайда, білім саласын технологияландыру жөніндегі ғылыми-зерттеу жұмыстарының барысына то НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуқтала кетейік. Мысалы, В.Гузеевтың пікірінше, дидактикалық бірліктерді ірілендіру; білімді саралау мен оқытуды жоспарлау; білім беру технологияларын психологияландыру; білім беру салаларын-компьютерлендіру мәселелерін бірлестіре қарастырған тиімді. Жаңа технологияның жа НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуңа мақсаты бойынша «оқытуды ізгілендіру» қажет деп отырмыз. Ол-оқыту құралдарына деген көзқарасты да өзгеруді талап етеді. Бұл өзгерістер бойынша оқу құралдары оқушылардың өздігінен НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу танымдық іс-әрекетін жүзеге алатындай құралдар болуы керек. Біздің педагогикалық технологияны құруға қажетті тұжырымдама С.Л.Рубинштейннің еңбектерінде айтылған, ойлау барысында ойлау объектісін жаңа байланыстарға НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу қосуға "педагогикалық, психологиялық берік негізі бар» деген ойынан алынған. Ол бойынша өнертапқыштық пен жаңалықтар ашуға жетелейтін баланың жаңа қасиеттерін ашуға болады екен. Педагогикалық технологияның кәсіптік НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу қызметін ерекше түрі болып табылады. Оқыту технологиясын меңгеру үшін педагогикалық аса зор тәжірбиені жұмылдыру қажет. Шындығында да әрбір преподаватель жаңа техналогияны меңгеру барысында өзін НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу-өзі қалыптастырады. Оқытудың жаңа технологияларының барлығы дерлік оқушының өз бетінше білім алуын ұйымдастыруға бағытталған. Қазіргі кезде жалпы дидактикалық технологиялардың бір-бірінен айырмашылығы о НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеуқу және оқыту үрдісін ұйымдастырудың әдістері мен құралдарына байланысты оқыту жүйесінің әдістемелік кешенін анықтауда көрінеді[5].

Жаңа технологияларды күнделікті сабақ үрдісіне пайдалану үшін, әр НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу мұғалім өзінің алдында отырған оқушылардың жас ерекшелігін ескере отырып, педагогтық мақсат-мүддесіне байланысты, өзінің шеберлігіне байланысты таңдап алады. Жаңа технологияны жүзеге асыруда мұғалім НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу белсенділігі, шығармашылық ізденіс, өз мамандығына деген сүйіспеншілігі, алдындағы шәкірттерін бағалауы ерекше орын алады.


Әдебиеттер:


  1. Арстанов М.Ж., Пидкасистый П.И., Хайдаров Ж.С., Проблемно-модульное обучение: Вопросы теории НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу и технологии.-Алма-Ата:Мектеп, 1980.

  2. Беспалько В.П. Програмированное обучение: Дидактические базы. М.,1970.

  3. Беспалько И.П. Слагаемые педагогической тахнологии.-М., 1989.

  4. Г.Қ.Шырынбаева «Саралап, деңгейлеп оқыту технологиясы» Мектептегі разработка НЕФТЕГАЗОНОСТЬ ГРАНИТНОЙ ИНТРУЗИИМЕСТОРОЖДЕНИЯ ОЙМАША - Бұрғылау және кен орнын дайындау Өндіру және көмірсутегі шикізатын өңдеу. – 2005. №3

  5. Абылкасымова А.Е. Позновательная самостоятельность в учебной



nefron-kak-strukturno-funkcionalnaya-edinica-pochki-3-glava.html
nefron-kak-strukturno-funkcionalnaya-edinica-pochki-8-glava.html
neft-gaz-i-osnovnie-produkti-ih-pererabotki-doklad.html